جغرافیای محمد حسین احسانی
درباره وبلاگ


محمد حسین احسانی دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا با گرایش مطالعات ناحیه ای از دانشگاه شهید بهشتی تهران در سال 1374ودبیر جغرافیای متوسطه ( دوره دوم ) شهرستان سمنان علاقه مند به مباحث جغرافیا و آموزش این رشته هستم .امیدوارم این وبلاگ راهی به سوی یادگیری و گسترش دانش جغرافیا باشد.

مدیر وبلاگ : محمد حسین احسانی
پنجشنبه 1 اسفند 1398 :: نویسنده : محمد حسین احسانی

 مبانی نقشه خوانی- تهیه و تنظیم : محمد حسین احسانی

مبانی نقشه خوانی قسمت اول

ضرورت نقشه خوانی

         اجرای هر طرح مطالعاتی ، آبادانی و گردشگری بدون بهر ه گیری از نقشه میسر نخواهد بود .

         موضوعاتی که در نقشه می گنجد متنوّع است و همین امر، کاربرد نقشه را وسعت می بخشد .

         نقشه میدان دید ما را وسعت می بخشد.می توانیم یک شهر را به صورت یک پارچه مشاهده کنیم.

         شناسائی و پیدا کردن شهر ها و مکان ها

          و...

اهمیت نقشه :1- وسیله مشاهده2- وسیله ثبت مشاهدات 3-تجزیه و تحلیل مسائل

تفاوت های عکس و نقشه

تعریف نقشه :نقشه تصویر قائم از تمام یا قسمتی از سطح کره ی زمین روی یک سطح مستوی است که به نسبت معینی (مقیاس) کوچک شده و عوارض و پدیده ها به طور انتخابی و با علائمی خاص روی آن نشان داده شده است .

روش های تهیه ی نقشه :

1- عکس های هوائی با هواپیمای مخصوص

2- تصاویر ماهواره ای با ماهواره های پیشرفته

- عکس های هوائی که به وسیله هواپیمای مخصوص تهیه می شود مبنای تهیه نقشه است .



-         تفسیر نقشه هوائی توسط استرسکوپ صورت می گیرد .


کاربرد عکس های هوائی : در امور کشاورزی و منابع طبیعی ، حفاظت خاک و آبخیز داری ، مطالعات زیستی ، تشخیص آلودگی ها ، بررسی توسعه ی شهری ، طراحی راه ها ، گردشگری و باستان شناسی و ... است .و ... است .

اساس نقشه خوانی بر دو اصل استوار است:1- اطلاعات حاشیه نقشه2- اطلاعات متن نقشه

اطلاعات حاشیه ی نقشه

1) طول و عرض جغرافیائی

  ***  طول 180 0 شرقی و غربی  ،، ، عرض 90 0 شمالی و جنوبی) ***

2) کادر نقشه که عمدتا به شکل مستطیل است .

3) عنوان نقشه که در بالای کادر نوشته می شود .

4) جهت ها

جهت ها:

       در روی نقشه های جغرافیائی ، امتداد نقطه ی شمال جغرافیائی به عنوان مبداء مورد استفاده قرار می گیرد و جهت و امتداد هر نقطه ای در سطح زمین نسبت به امتداد شمال به عنوان مبداء مقایسه می گردد .

 

نصف النهارات ، امتداد شمال به جنوب و مدارات امتداد مشرق  به مغرب را نشان می دهند .

ساده ترین راه برای پیدا كردن جهت های جغرافیایی ، استفاده از خورشید است .

دست راست به سمت طلوع خورشید ، مشرق دست چپ به سمت غروب خورشید ،مغرب 

سمت مقابل شمال و پشت سر، جنوب خواهد بود.


 

انواع شمال

1- شمال حقیقی یا شمال جغرافیائی : ((true northامتداد نصف النهارات كه با یك فلش   یا علامت ستاره در

 حاشیه ی نقشه نشان می دهند .

2- شمال مغناطیسی : ( (magnetic northجهت شمالی است كه عقربه قطب نما نشان می دهد . شمال مغناطیسی نسبت به شمال حقیقی ، دارای مقداری انحراف است كه آن را انحراف مغناطیسی می گویند .

3- شمال شبكه : ( (gride northامتداد شمالی محورهای شبكه در مختصات قائم الزاویه ای را شمال شبكه می نامند .

در حقیقت مدارات و نصف النهارات بر هم عمودند .“ بالای آن شمال و مقابل آن جنوب است“

راه های جهت یابی :

1- جهت یابی در روز 2- جهت یابی در شب

جهت یابی در روز :

1-خورشید   

2-  شاخص

3- قطب نما  

4- ساعت عقربه دار

5- آفتاب زدگی تنه درختان  

6- دوایر موجود در تنه درختان     

 7- سنگ قبر مسلمانان كه عمود بر جهت قبله است

 8-سنگ دستشویی  مسلمانان  كه معمولا عمود بر جهت قبله است

9-در لانه ی مورچه ها که در نیم کره ی شمالی به سمت جنوب است.

10- دستگاه GPS 

11- ماندگاری برف 

12- خزه ی تنه ی درختان

جهت یابی در شب :

1- جهت یابی به كمك ستاره قطبی یا جُدَی

2- به كمك دُب اكبر(هفت برادران)

 3- ذات الكرسی

 4- خوشه پروین 

 5- بادبادك شكل 

6- به كمك ماه

قبله یابی به كمك شاخص در دو روز سال :

6 خرداد ، ساعت 13:48 دقیقه به وقت ایران

24 تیر ، ساعت 13:57 دقیقه به وقت ایران

”عكس امتداد سایه ی شاخص جهت قبله را در دو زمان فوق نشان می دهد .“

بقیه در ادامه مطلب
مقیاس نقشه

 مقیاس نقشه (اساسی ترین فاكتور روی نقشه)

-         ضرورت مقیاس نقشه : ترسیم عوارض سطح زمین به همان اندازه ی طبیعی امكان پذیرنیست و ناگزیر باید عوارض را به نسبت های معینی كوچك كرد تا انتقال و ترسیم آنها بر روی نقشه امكان پذیر شود .

-         تعریف مقیاس نقشه: مقیاس نقشه عبارت است از نسبت فاصله ی مستقیم دو نقطه ی معین در روی نقشه به فاصله ی مستقیم همان دو نقطه بر روی زمین

-         به عبارت دیگر : نسبت كوچك شدن فاصله ی دو نقطه روی نقشه به فاصله ی همان دو نقطه روی زمین را مقیاس می گویند .

   

-       انواع مقیاس نقشه:

الف ) مقیاس لفظی یا بیانی

ب) مقیاس كسری یا عددی

ج) مقیاس خطی یا ترسیمی

مقیاس لفظی یا بیانی :

  در نقشه های قدیمی نسبت كوتاه شدن طول خطوط یا فاصله ها یعنی مقیاس به صورت لفظی یا بیانی بوده و با جملاتی از قبیل:

     ” یك سانتی متر روی نقشه برابر با یك كیلومترروی زمین است ” بیان می شد .

مقیاس كسری یا عددی :

در اغلب نقشه ها به صورت یك كسر بیان می شود . صورت كسر همیشه عدد یك (واحد) می باشد و عدد مخرج میزان كوچك شدن ابعاد را نشان می دهد . هر واحدی كه به صورت كسر داده شده ، مخرج هم همان واحد را خواهد داشت .

در مقیاس یک چهارصد هزارم  فاصله دو روستا بر روی نقشه یك سانتی متر است و فاصله آن ها بر روی زمین 400000 سانتی متر یا 4000 متر یا 4 كیلومتر می باشد .

مقیاس خطی یا ترسیمی :

بر مبنای آن نسبت ابعاد را به صورت خطی كه به واحدهای مشخص ” مثلا سانتی متر ” تقسیم شده و معادل آن ذكر شده باشد ، ارائه می شود .

مقیاس خطی دارای دو قسمت است : قسمت اول تقسیمات سمت راست صفر و قسمت دوم تقسیمات جزئی سمت چپ صفر است كه به پاشنه ی مقیاس معروف است .

        محاسبه  طول :                                                                                                                                 

1)      با استفاده از مقیاس كسری یا عددی (طول فواصل مستقیم)

2)      با استفاده از مقیاس خطی یا ترسیمی (طول فواصل منحنی ) با یك نخ

3)      اندازه گیری با لبه ی كاغذ (تبدیل مسیر به پاره خط ها و استفاده از مقیاس خطی)

4)      اندازه گیری به وسیله كوریمتر (منحنی سنج) (دقت و سرعت بیش تر)

رابطه بین مقیاس و مساحت سطوح :

مقیاس بیانگر نسبت كوچك شدن فاصله هاست نه مساحت ها

مثال) یك فاصله ی یك سانتی متری روی نقشه یک پنجاه هزارم   برابر

500 متر است . اما یك پهنه ی یك سانتی متر مربعی روی

 همین نقشه برابر با 250000 متر مربع است .

250000=500×500 مساحت روی نقشه با مجذور مقیاس متناسب است .

روش محاسبه ی مساحت پهنه ها روی نقشه

مساحت روی نقشه با مجذور مقیاس متناسب است . 

اگر مساحت به دست آمده از روی نقشه را در مجذور مخرج مقیاس كسری ضرب كنیم ،

   مساحت معادل آن روی زمین به دست می آید .


مثال) در نقشه ای ابعاد زمینی 3×2سانتی متر است ، مساحت آن روی نقشه  6 سانتی

متر خواهد بود ، چون مقیاس نقشه  1:2000 است . پس مساحت آن روی زمین   2400 متر مربع خواهد بود .

مترمربع 2400=400×6

پایان قسمت اول






نوع مطلب : مبانی نقشه خوانی، 
برچسب ها : مبانی نقشه خوانی،
لینک های مرتبط :


پیوندهای روزانه
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
")}style="display:none">

ابزار وبلاگ

تماس با ما





Powered by WebGozar

جغرافیای محمد حسین احسانی

 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات