تبلیغات
جغرافیای محمد حسین احسانی - مطالب مقالات جغرافیایی
 
جغرافیای محمد حسین احسانی
درباره وبلاگ


محمد حسین احسانی دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا با گرایش مطالعات ناحیه ای از دانشگاه شهید بهشتی تهران در سال 1374ودبیر جغرافیای متوسطه ( دوره دوم ) شهرستان سمنان علاقه مند به مباحث جغرافیا و آموزش این رشته هستم .امیدوارم این وبلاگ راهی به سوی یادگیری و گسترش دانش جغرافیا باشد.

مدیر وبلاگ : محمد حسین احسانی
یکشنبه 2 آبان 1395 :: نویسنده : محمد حسین احسانی

تعریف طرح درس

O            طرح درس عبارت است از برنامه ریزی و سازمان دادن به مجموعه فعالیّت هایی که معلّم در رابطه با هدف های آموزشی ، محتوای درس ، توانایی های دانش آموزان برای یک زمان مشخّص و معیّن تدوین می کند.

انواع طرح درس

O            طراحی تدریس ممکن است برای یک سال تحصیلی، یک نیم سال ، یک ماه ، یک هفته ، یک روز و یک ساعت تنظیم شود.

O            نکته !

O            طرح درس طولانی تر =هدف های طرح شده کلی تر

O            زمان طرح درس کوتاه تر = جزئیات بیش تر

مراحل مختلف تنظیم یک طرح درس نمونه

O            1- تعیین اهداف کلی

O            2- تعیین اهداف جزیی

O            3- تعیین اهداف رفتاری

O            4- تعیین مواد و وسایل کمک آموزشی( گچ کتاب ماکت رایانه و ...)

O            5-تعیین  روش های تدریس

O            6- تعیین زمان برای هر مرحله

O            7-ارزشیابی تشخیصی

O            8- تعیین مراحل تدریس و تنظیم محتوای درس (آمادگی و ایجاد انگیزه- معرفی دقیق موضوع درس ارائه درس جمع بندی و نتیجه گیری)

O            9 ارزشیابی (از نتیجه درس)

O            10 تعیین تکلیف

ارزشیابی

O            ارزشیابی یکی از عناصر بسیار مهمّ هر برنامه درسی است.

O            دست اندرکاران برنامه های درسی تلاش می کنند تا میزان موفّقیّت برنامه و تغییرات ایجاد شده در رفتار دانش آموزان (دانستنی ها ، مهارت ها، و نگرش ها ) را تعیین و ارزشیابی کنند.

اهمیّت ارزشیابی های مستمر کلاسی

O            1-جلوگیری از افت تحصیلی و عواقب آن

O            2- بالا رفتن اعتماد به نفس دانش آموزان 3-تشخیص و کمک به دانش آموزانی که در امتحان کتبی مشکل دارند اما به سئوالات شفاهی خیلی خوب پاسخ می دهند.

O            4- ارتباط بیش تر بین معلم و دانش آموزان

O            5- اطلاع والدین از وضعیت تحصیلی فرزندانشان و اقدام در رفع مشکل آنان

O            6- حضور و غیاب غیر مستقیم دانش آموزان توسط معلم

O            7- ارزشیابی از کار معلم و تجربه اندوزی بیش تر

O            8- تشویق دانش آموزان به مطالعه و ایجاد رقابت سالم بین دانش آموزان

O            9- تکرار مطالب گذشته و رفع اشکال دانش آموزان

O            10-مطالب کم تر یادگیری بهتر

O            11- کم شدن اضطراب دانش آموزان در شب امتحان

ایجاد بانک سوالات

O            1- نگهداری  نمونه برگه های امتحانی در پوشه ای جداگانه به تفکیک شمارۀ  امتحان

O            2- نگهداری فایل سئوالات امتحانی تایپ شده در پوشه هایی جداگانه به تفکیک درس ، سال و شماره امتحان در هارد اکسترنال یا حافظه خارجی شخصی

تهیه و تنظیم : محمّد حسین احسانی تیر ماه 1395

 





نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : آموزش مطالعات اجتماعی،
لینک های مرتبط :
یکشنبه 2 آبان 1395 :: نویسنده : محمد حسین احسانی

معّرفی برخی از روش های تدریس در مطالعات اجتماعی

1-روش سخنرانی:

O            در این روش که یکی از قدیمی‌ترین و متداول‌ترین روش‌های تدریس در بسیاری از علوم است، معلم، مطالبی را که به طور ذهنی یا نوشتاری و حتی فیلم و اسلاید و ... از قبل تهیه نموده، ارائه می نماید و دانش آموز باید فقط یک جفت گوش شنوا داشته باشد. سکوت دانش آموزان، از مقررات قطعی این روش است چرا که هرگونه سؤالی که از طرف دانش‌اموزان مطرح شود؛ باعث به هم خوردن نظم فکری معلم شود. پس به آنان تأکید می‌شود که هرگونه سؤالی را پس از اتمام درس، بپرسند. البته برخی از معلمان، نیز قدری تخفیف قایل شده‌اند و از دانش‌اموزان می‌خواهند که هر وقت سؤالی برایشان پیش آمد، بپرسند.

O            ارزشیابی در این روش به صورت سنتی و مربوط به حیطه اول یادگیری یعنی حیطه‌ «دانش» است.

O            ایرادات: این روش، بازده خوبی ندارد و تنها به حضور فیزیکی دانش آموز می‌اندیشد.

2- روش بیان افکار و ایده‌های آنی(بارش مغزی)

O            در این روش معلم به نظرات دانش آموزان توجه می‌کند و در مورد موضوعات تدریس خود، ابتدا از آنان می‌خواهد که هرچه به ذهنشان می‌رسد در این مورد بگویند و او نیز آن مطالب را هرچند ناصحیح یا حتی خنده دار باشد روی تابلو می‌نویسد. این مطالب توسط معلم دسته‌بندی می‌شود و از آن ها نتایج لازم در جهت تدریس معلم گرفته می‌شود. نکته‌ی قابل توجه آن است که باید از همه‌ دانش آموزان بخواهیم که در بحث شرکت کنند. به عنوان مثال اگر موضوع زلزله باشد، باید مطالب در دسته‌های: علل وقوع، خسارات وارده، مکان وقوع و ... مرتب شوند. در این روش به دلیل مشارکت آزادانه‌، دانش آموزان خوشحال هستند و احساس خستگی نمی‌کنند.

O            ارزشیابی در این روش می‌تواند، اختصاص دادن یک یا دونمره یا بیش‌تر در هر جلسه، به دانش آموزانی که فعالیت‌های مناسبی داشته‌اند، باشد و به این ترتیب حس مشارکت وهمکاری را تقویت نمود.

                3 - روش مطالعه‌ موردی

O            در این روش راه توسط معلم نشان داده می‌شود و توسط دانش‌آموز به انجام می‌رسد تا مطالب مناسبی، جهت توضیح یک موضوع، تهیه گردیده و ارائه شود. برای این کار که به تحقیق و جستجو، نیاز دارد؛ باید فرصت کافی در نظر گرفت. در مناطق روستایی که امکان استفاده از امکانات زیادی نیست می‌توان این حس را با پرسش‌های کوتاه پاسخ، مطرح نمود به عنوان نمونه، در مورد درس جغرافیا از دانش آموز می‌پرسیم قنات چیست؟ پاسخ درستی از جانب آنان نمی‌شنویم! پس تأکید می‌کنیم که برای جلسه آینده از پدران خود راجع به این موضوع تحقیق کنید و پاسخ دهید. به این ترتیب اولیاء دانش آموزان نیز در امر تحصیل دانش‌آموزان دخالت داده می شوند، ضمن آن‌که در جلسه‌ی بعد، دانش‌آموزان، با شوق فراوان، مایل به توضیح در این مورد هستند.

O            ارزشیابی در این روش، در چند مرحله یعنی تعیین موضوع، جمع‌آوری داده‌ها، دسته‌بندی داده‌ها و ... در نظر گرفته می‌شود.

                4- روش مباحثه

O            در این روش باید مباحثی انتخاب شوند که امکان وجود نظرات موافق ومخالف وجود داشته‌باشد. به عنوان مثال آن‌ها پرسیده‌می‌شود به نظر شما عشایر باید به همین صورت کوچ رو باشند و یا یکجا نشین شوند؟ گروهی موافق گزینه‌ اول و گروهی مخالف هستند، از آن ها می‌خواهیم که با رعایت نظم، نظرات خود را بگویند. آن‌گاه با دلایلی منطقی، مسایل و مشکلات زندگی کوچ نشینی را مطرح نموده و بلافاصله زمانی که نظر اغلب دانش آموزان تحت تأثیر سخنان ما، جهت مخالف گرفت؛ ادامه‌می‌دهیم، اما اگر یک‌جانشین شوند ما با کمبود لبنیات و گوشت روبه‌رو می‌شویم، و دوباره این بحث قوت می گیرد و ادامه پیدا می‌کند. تا زمانی که به نتیجه‌ منطقی برسد. مهم‌ترین نتیجه‌ این روش آن است که،‌ به یادگیری پایدار دست می‌یابیم و مطالب این جلسه، هیچ‌گاه از خاطر دانش‌آموزان، پاک نمی‌شود.

O            ارزشیابی در روش مباحثه‌ای، یا به صورت ارزش گذاری با نمره است و یا می‌تواند به صورت تشویق لفظی (آفرین) دانش آموزانی باشد که نظرات منطقی و صحیح‌تری ارائه داده‌اند و یا از سخنان دوستان خود نتیجه‌ درستی گرفته‌اند.

                5- روش تدریس گروهی

O            در این روش سعی بر این است که گروه‌های دانش آموزی، با تکیه بر مطالب کتاب و با همکاری اعضای گروه خود به درک مطلب، نایل شوند.

O            روش‌ تدریس گروهی به سه دلیل قابل اهمیت است؛

O            اول این‌که به دانش آموزان فرصت می‌دهد اطلاعات و ایده‌های خود را با یکدیگر مبادله نمایند.

O            دوم به دانش آموزان، تقسیم وظایف و سازماندهی کار را می‌آموزد و آنان را برای کارهای گروهی آماده می‌سازد.

O            سوم از تحلیل نیروی دانش‌آموزان، جلوگیری می‌کند و آنان را فعال و پرکار بار می‌آورد، و در نهایت می‌تواند به یادگیری پایدار بیانجامد.

                6- روش بازدید علمی

O            بازدید علمی كه مقدمه ای برای مطالعات میدانی است در واقع نوعی آموزش است درمحیط خارج از كلاس كه طی آن دانش آموزان با راهنمایی معلم برای نیل به اهداف برنامه درسی، فعالیت هایی را انجام می دهند.

طرّاحی بازدید علمی

O            توجیه مسئولان مدرسه(طی نامه ای درخواست صورت گیرد) و توجیه والدین

O            اخذ مجوز از اداره آموزش و پرورش ، رضایت نامه اولیا و بیمه دانش آموزان

O            قبل از برگزاری مراجعه  به مکان بازدید و محاسبه زمان

O            هماهنگی با مسئولان منطقه یا مكان  مورد بازدید

O            توجیه دانش آموزان (تحویل به موقع رضایت نامه - رعایت نکات ایمنی وسایلی که می توانند به همراه داشته باشند-دفتر یادداشت - کفش و لباس مناسب غذا ، آب- تقسیم کار و ...)

O            تهیه وسیله نقلیه ایمن و مناسب مسیر بازدید توسط مسئولین مدرسه

O            تهیه نقشه مسیر و مکان های مورد بازدید و توقف

O            پیش بینی حوادث غیرمترقبه و امدادی

O            ضرورت همراهی یکی از مسئولان یا مربیان آموزشگاه در بازدید

O            نوشتن گزارش بازدید علمی توسط دانش آموزان و تصویربرداری از مکان های بازدید

O            ارزشیابی گزارش بازدید دانش آموزان توسط معلم و تشویق برترین ها

O            نوشتن گزارش بازدید توسط معلم و ارسال آن به همراه عکس ،فیلم و نمونه گزارش  دانش آموزی در قالب یک لوح فشرده به مدیر آموزشگاه و اداره آموزش و پرورش شهرستان مربوط.

سایر روش های فعّال تدریس

O            جهت آشنایی با روش‌های دیگری در تدریس مانند روش نمایشی، مذاکره، نمایش فیلم، ایفای نقش و ...

                به کتاب راهکارهای آموزش جغرافیا، تألیف سیاوش شایان، مهدی چوبینه و منصور ملک عباسی، چاپ و صحافی دانشگاه الزهرا، تهران 1377مراجعه نمایید.

ضرورت واهمیّت طرح درس

O            هر معلّمی قبل از این که به کلاس برای تدریس ، مراجعه کند ،باید خود را برای کار معلّمی آماده نماید.

O            کم تر معلّمی را می توان یافت که بدون پیش بینی های لازم ، بتواند وارد کلاس شود و درس را درست و کامل ارائه دهد.

O            برنامه ریزی منظم و هدفدار توسط معلّم برای تدریس ، همان طرح درس است.

O            معلّمی که طرح درس دارد ، نقطه شروع ، مسیر و مقصد او کاملا در زمان تدریس ،مشخص است.





نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : آموزش مطالعات اجتماعی،
لینک های مرتبط :
یکشنبه 2 آبان 1395 :: نویسنده : محمد حسین احسانی

                مقایسه دو گروه از روش های تدریس :

الف) غیر فعال یا سنتی یا معلم محور                           ب) فعال یا جدید یا فراگیر محور

O            1- فراگیران مفاهیم ، تجربه ها و قوانین را می خوانند و حفظ می کنند و می کوشند که به خاطر بسپارند.(غیر فعال)

O            1- فراگیران ضمن انجام فعالیت ها و یا کسب تجربه ، در تولید مفاهیم شرکت دارند و به طور مستقیم نتایج هر تجربه را به دست می آورند.(فعال)

O            2-فراگیران هرچه به طور امانت به ذهن خود سپرده اند ، پس می دهند و هنگام آزمون ، امانت های دریافتی را تحویل می دهند.(غیر فعال)

O            2- فراگیران با تمام افراد گروه به بحث و گفتگو می پردازند، با هم کار می کنند ، نظرات خود را با یکدیگر مقایسه و به تصحیح اشتباهات خود می پردازند و به فراگیری دانش یاری می رسانند.( فعال)

O            3-معلم اغلب با روش سخنرانی تدریس می کند و نقش حل مسائل را ایفا می کند. (تمرین می دهد ،به حل تمرین ها کمک می کند، با مثال مفاهیم را توجیه می کند.)( غیر فعال)

O            3- معلم راهنمای یادگیری است و به جای پاسخ مستقیم به پرسش ها، می کوشد تا با پرسش های متعدد از فراگیران ، آنها را به پاسخ های صحیح هدایت و آنها را به اندیشیدن  ترغیب کند.(فعال)

O            4- معلمان اغلب جزوه می گویند ،مطالب کتاب را خلاصه می کنند و فراگیران را به سوی استفاده از کتاب های حل المسائل سوق می دهند.( غیر فعال)

O            4- معلمان به فراگیران پاسخ کلیشه ای نمی دهند،پرسش هایی را مطرح می کنند که قابل بحث باشد و فرصت گفت و گو را برای دانش آموزان ایجاد می کند.(فعال)

O            5-  معلم به کلاس تکلیف می دهد و فراگیران در این فرایند به عنوان تماشاگر هستند.(غیر فعال)

O            5-  معلم،هر فراگیر را تشویق می کند که از دیگران کمک بگیرد، برای نظریه های خود وسائلی بسازد، تجربه کند و نتیجه را گزارش دهد.( فعال)

O            6-  معلم کلاس را کنترل می کند.(غیر فعال)

O             6- حضوروغیاب کارسرگروه است و معلم نظارت می کند.(فعال)

O            7-  معلم در صحنه آموزش کاملاٌ فعا ل است و فراگیران ساکت هستند.(غیرفعال)

O            7-  فراگیران در صحنه آموزش فعالیت می کنند و معلم ،راهنمای فعالیت های آنها است.(فعال)

O            8-  معلّم تمرین می دهد،تمرین حل می کند، پاسخ پرسش ها را می دهد، رفع مشکل می کند، تدریس می کند و جزوه می گوید.(غیر فعال)

O            8-  در این شیوه  شاگردان با اعضا گروه بحث می کنند و معلّم در صورت لزوم آنان را به طرح پاسخ صحیح هدایت می کنند.(فعال)

O            9-  هدف یاد دادن است و تکیه بر محفوظات و کسب دانستنی های ضروری و غیر ضروری می باشد.(غیر فعال)

O            9-  هدف یادگیری است ،  فراگیران به یادگیرنده های مادام العمر تبدیل می شوند.(فعال)

O            10-  بیش تر تکالیف  ، رونویسی است.(غیر فعال)

O            10-  تکالیف جمع آوری اطلاعات است.(فعال)





نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
یکشنبه 2 آبان 1395 :: نویسنده : محمد حسین احسانی

هدف های برنامه درسی

O            هدف برنامه درسی یادگیری و ایجاد تغییر در رفتار یادگیرنده است.

O            یادگیری باید به صورت نظام دار و هدفمند باشد.به همین دلیل به برنامه درسی «طرح یادگیری» گفته می شود.

سه حیطه وسیع در هدف های آموزشی مطالعات اجتماعی

O            1- حیطه شناختی یا دانستنی ها

O            2- حیطه عاطفی یا نگرش ها

O            3- حیطه روانی حرکتی یا مهارت ها

O            1- حیطه شناختی ( دانستنی ها)مثال : شناخت نیازهای خانواده و چگونگی تامین آن ها درک رابطه متقابل انسان و محیط شناخت آثار باستانی- شخصیت های مهم و ...

O            2-حیطه عاطفی (نگرش ها)مثال: احترام به خانواده احترام به همسایگان احترام به قوانین و مقررات اجتماعی- احترام و پایبندی به ارزش های اسلامی و ...

O            3- حیطه روانی حرکتی (مهارت ها)مثال :

O            مشاهده کردن مقایسه کردن

O            طبقه بندی کردن جمع آوری اطلاعات بحث کردن اندازه گیری کردن پیش بینی کردنحل مسئله و ...

بقیه در ادامۀ مطلب





نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : آموزش مطالعات اجتماعی،
لینک های مرتبط :
یکشنبه 2 آبان 1395 :: نویسنده : محمد حسین احسانی

تقسیمات علوم اجتماعی

O            علم یا دانش را به دو دسته بزرگ علوم طبیعی (ماده بی جان )و علوم اجتماعی (ماده جاندار) تقسیم می کنند.

O            علوم اجتماعی دارای زیر شاخه های متعددی است.

O            تاریخ، جغرافیا ،اقتصاد ، جامعه شناسی ،مردم شناسی ،علوم سیاسی ، انسان شناسی ، جمعیت شناسی ، روان شناسی ،علوم تربیتی و ... از جمله رشته های مهم علوم اجتماعی هستند.

تعریف تاریخ

O            تاریخ عبارت است از بخشی از دانش بشر که هدفش تشریح ، گزارش و گفتگو درباره حقایق و حوادثی است ،که در گذشته اتفاق افتاده است

       

تفاوت تاریخ نگاری و  تاریخ شناسی

O            تاریخ نگاری به توصیف جریانات و حوادث مسیر تاریخ می پردازد.

O            تاریخ شناسی به دنبال کشف و تبیین علل رویداد ها و رخدادهای تاریخ و کشف قوانین تحولات تاریخی در طول زمان است.

 

تعریف علم جغرافیا

O            جغرافیا علم بررسی رابطه متقابل انسان و محیط به منظور بهبود زندگی بشر است.

تقسیمات علم جغرافیا

O            سه شاخه اصلی جغرافیا عبارت است از:

O            1- جغرافیای طبیعی 2- جغرافیای انسانی 3- فنون جغرافیایی

O            هریک از این شاخه ها خود به شاخه های فرعی دیگری تقسیم می شوند.بقیه در ادامۀ مطلب



ادامه مطلب


نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : آموزش مطالعات اجتماعی،
لینک های مرتبط :
یکشنبه 2 آبان 1395 :: نویسنده : محمد حسین احسانی

                                                       به نام خداوند بخشنده و مهربان

                                                           آموزش مطالعات اجتماعی

در شرایطی که اصلاحات آموزشی مداوم یک ضرورت است ، نقش و وظایف معلّم چیست؟

O            به کار گیری انواع ابزار ارتباطی جهت همکاری با معلّمان ، دانش آموزان و سایر اجتماعات یادگیری خارج از مدرسه

O            شرکت منظم در برنامه های رشد حرفه ای

O            حمایت از دانش آموزان در اداره ، نقد و ارائه محصولات و فرایندهای یادگیری با ابزار ICT

O            ایجاد زمینه و شرایط یادگیری به نحوی که دانش آموزان بتوانند مدیریت یادگیری خود را بر عهده گیرند.

O            ادغام انواع رسانه های سنتی و مدرن و تدریس بر مبنای همه امکانات محیطی.

رسالت نظام های آموزشی: دانش آفرینی و کار آفرینی است

O            به جای آن که رودخانه عظیم اطّلاعات را در بطری بریزیم یا در مقابل آن سد بسازیم ، به افراد قایق و قطب نما بدهیم.

O            هرچه جریان آب قوی تر باشد ، به مهارت دریانوردی بیش تر احتیاج خواهد بود.

برنامه درسی

O            برنامه درسی یک نظام پویا است.

O            انسان های ایستا ، موتور آن را خاموش می کنند.بقیه در ادامۀ مطلب



ادامه مطلب


نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : آموزش مطالعات اجتماعی،
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 11 شهریور 1395 :: نویسنده : محمد حسین احسانی

قنات (کاریز)اختراع ایرانیان

سابقه حفر قنات سابقه ای بیش از 2500 سال در ایران دارد که قدیمی ترین اقوام ایرانی در تهیه آب از روزگار باستان از این طریق استفاده می کردند وایرانیان را مبتکر آن می دانند.

جهت احداث قنات در در پای کوه ها ویا در دامنه های باشیب مناسب چاهی به قطر یک الی دو متر وعمق بیش از 150 متر به نام مادر چاه حفر می کردند (عمق مادر چاه  یکی ازقنات ها در گناباد حدود 350 متر است)سپس در مسیری که به سوی کشتزارها یا روستای مورد نظر ختم می شد چاه های متوالی در امتداد هم با فاصله های تقریبا مساوی توسط کارشناسان متخصص مسائل قنات که مقنی نامیده می شدندحفر می گردید.خاک این چاه هارا در گرداگرد ودهانه چاه می ریختند وشکل مخروطی ایجاد می شد که بی شباهت به دهانه های قلل آتشفشانی نبود تاآب باران به درون چاه نریزد عمق چاه ها از مادر چاه تا مظهر قنات به تناسب شیب زمین کم شده تا جایی که در مظهر قنات این ارتفاع به صفر می رسید.

این چاه ها از زیر زمین به یکدیگر متصل وآب در این مجرا (کانال قنات)از مادر چاه جریان می یافت .

حفر این چاه ها جهت تسهیلاتی برای مقنیان به هنگام لایروبی قنوات بود .                     

تشخیص احداث محل مادر چاه وحفر آن با توجه به امکانات محدود ووسایل سنتی آن زمان وعدم وجود اکسیژن ونورکافی در اعماق زیاد انسان امروزی را به تفکر وامی دارد که عقل ودرایت و ابتکار ایرانی باهوش چگونه توانسته است براین مشکلات فائق آیدو نیاز خود را برطرف نماید.

1- روش تعیین مادر چاه :

تعیین دقیق محل حفر مادر چاه یکی از حساس ترین مراحل حفر قنات بود چرا که اولین اشتباه باعث به هدر رفتن وقت سرمایه با توجه به امکانات اولیه آن زمان بود. روش کار به این صورت بود  که شخصی با تجربه و خبره، محل را از نظر وضع پوشش گیاهی و مراتع بررسی و محلّی که در آن بوته  خار فراوان تر بود رامحل حفر مادر چاه تعیین می کرد.

لازم به ذکر است بوته خار با توجه به ریشۀ عمیق آن بهترین نشانه بود.

  2- روش حفر چاه :

 برای این که ارتفاع زیاد باعث ایجاد مشکلی ازقبیل  پاره شدن طناب چاه نشود روش کار به این صورت بود که چاه در عمق  مثلا20یا30 متردر یک بدنه بیشتر خاک برداری می شد و اطاقکی با ارتفاع حدود 5/1 متر   را ایجاد می کردند وبه آن مرد خانه  می گفتند و چرخ چاه در آن قرار می گرفت. کمک مُقنّی دوم خاک را بالا می کشید  و زمانی  که سطل خاک به ایستگاه می رسید آن را به قلاب طناب ایستگاه بالایی وصل می کرد و کمک مُقنّی  بعدی آن را بالامی کشید تا خاک به سطح زمین می رسید.

 3- روش وصل مادر چاه به چاه بعدی:

 در زیر زمین  پس از این که مادر چاه به آب رسید  و کار حفاری در داخل آب به اتمام می رسید وصل مادر چاه به چاه بعد در زیر زمین بود . روش کار به این صورت بود که در قسمت کف چاه اول و دوم چراغی روشن قرار می گرفت و دو مقنی از کف دو چاه با توجه به چراغ روشن پشت سرشان در جهت یکدیگر حفاری می کردند و هر چند مدتی چراغ پشت سر شان را بعنوان  نقطه شروع در نظز گرفته تا از مسیر منحرف  نشود.چراغ راهنمای مسیر راست شیب لازم برای مقنی  بود.

 4- روش لوله گذاری :

مسیر حفر شده برای این که چاه ریزش نکند لوله های بیضی  شکل از جنس سفال را در مسیر قرار می دادند و جهت جلوگیری از نفوذ آب باران به داخل چاه و عدم ریزش آن درب چاه را بسته و خاک هایی که از حفر چاه بیرون می آید در اطراف آن به صورت مدور می ریختند که بی شباهت به قله کوچک آتشفشانی نبود.

 5-مسئله روشنایی و تامین اکسیژن برای مقنی :

 برای این کار از چراغ های مخصوصی که دارای دو مخزن بود استفاده می شد .

در مخزن بالایی آب ودر مخزن دوم سنگ کارپیت قرار می دادند وپیچ تنظیم آب را

بسته وکمی باز می کردند وآب قطره قطره بر روی کارپیت می ریخت وسپس گاز

متصاعد شده از مجرای وسط بالا می آمد وروشن می شد .

لازم به ذکر است که خاصیت کارپیت این است که اکسیژن لازم برای مقنی را فراهم

 می کرد وگاز کربنیک مصرفی خود را از بازدم مقنی می گرفت .

6- پایاب :

 مظهر قنات ( قسمت خروجی آب اززمین ) معمولا در پایین شهر یاروستا قرار داشت

کانال زیرزمینی قنات در قسمتی از مسیر خود از شهر یاروستا می گذشت ودر محل هایی

سراشیبی هایی پلکانی درست می کردند که به محل آب برسند ودر اتاقکی که  حدود 3*4

 متر ایجاد می کردند جهت برداشتن آب یا شستشو استفاده می کردند.

7-مظهر قنات:

بعد از اتمام چاه ها آب از کانالی کوتاه می گذشت و آب ظاهر می شد که به این قسمت مضهر فنات می گفتند.برای استفاده از آب قنات در کشت و زرع ،آن را به سمت یک استخر هد ایت می کردند.   

http://geo1qom.blogfa.com/post/10: منبع





نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : قنات یا کاریز، اختراع ایرانیان، باستان،
لینک های مرتبط :

معرّفی برخی از رشته های جغرافیا

موضوع این رشته تحصیلی:

جغرافیا در مقطع کارشناسی در چهار شاخه اصلی جغرافیای طبیعی، جغرافیای انسانی، کارتوگرافی و جغرافیای سیاسی - نظامی ارائه می شود و هر یک از گرایش های جغرافیای طبیعی و انسانی دارای گرایش های متعددی هستند. البته تفاوت هر گرایش با گرایش دیگر تنها در 8 واحد تخصصی است و به همین دلیل بسیاری از دانشگاه ها در دفترچه راهنمای آزمون سراسری، گرایش های موجود در دانشگاه خود را ذکر نکرده و تنها به شاخه های اصلی جغرافیا که در آن دانشگاه تدریس می شود، اشاره نموده اند.

شاخه جغرافیای طبیعی:

جغرافیای طبیعی علمی است که محیط طبیعی و تاثیر عوامل و عناصر محیطی بر زندگی و فعالیت انسان را مطالعه می کند. این علم درمقطع کارشناسی دارای دو گرایش ژئومورفولوژی و آب و هواشناسی است.

گرایش ژئومورفولوژی:

ژئومورفولوژی بیشتر به پدیده های سطح زمین توجه دارد یعنی، ریخت یا چهره زمین را مطالعه می کند. به همین دلیل این علم ارتباط نزدیکی با زمین شناسی دارد و تحت تاثیر یافته های علم زمین شناسی است. چرا که ریخت یا شکل ظاهری زمین، تبلور اتفاقات درون زمین می باشد. البته زمین شناسی بیشتر به اعماق و لایه های درونی زمین می پردازد اما ژئومورفولوژی فرآیندهای بیرونی یا سطحی زمین را مطالعه می کند.

دروس تخصصی گرایش ژئومورفولوژی:

ژئومورفولوژی مناطق شهری، نقشه ها و نمودارهای ژئومورفولوژی، هیدرولوژی کاربردی، کاربرد ژئومورفولوژی در برنامه ریزی شهری و منطقه ای، تفسیر نقشه (توپوگرافی و زمین شناسی)، پایان نامه.

گرایش آب و هواشناسی(اقلیم) :

رشته آب و هواشناسی فرآیندهای حاکم در داخل جو از جمله انرژی و توزیع آن در سطح سیاره زمین، حرکات جو و قانونمندی های حاکم بر این حرکات و تاثیر این فعالیت ها بر روی زیست و فعالیت انسان ها، جانداران و محیط بی جان سیاره زمین را مطالعه می کند.

این گرایش بیشتر مسائل آب و هوا و تاثیر عناصر و عوالم اقلیمی در فعالیت انسان و مسائل بهره برداری از زمین مثل کشاورزی مطرح می شود.

درس های این رشته در طول تحصیل:

دروس مشترک بین شاخه های جغرافیا:

جغرافیای آبها، جغرافیای خاکها، جغرافیای زیستی، آب و هوای ایران، ژئومورفولوژی ایران، منابع و مسائل آب ایران، اصول و روشهای برنامه ریزی ناحیه ای، مبانی جغرافیای جمعیت، مبانی جغرافیای روستایی، مبانی جغرافیای اقتصادی: کشاورزی، مبانی جغرافیای اقتصادی: صنعت، حمل و نقل و انرژی، جغرافیای سیاسی، مبانی جغرافیای شهری، جغرافیای کوچ نشینی، پژوهش میدانی در جغرافیا ( روش تحقیق عملی)، زمین در فضا، ریاضیات، آمار و احتمالات1، منابع و مآخذ جغرافیای ایران، فلسفه جغرافیا و جغرافیای کاربردی، تاریخ علم جغرافیا، کارتوگرافی(نقشه کشی)، نقشه برداری( نظری و عملی)، نقشه خوانی، روش تحقیق: نظری، اصول سنجش از دور، کاربرد عکسهای هوایی و ماهواره ای در جغرافیا، آمار و احتمالات :2 کاربرد آمار در جغرافیا، کامپیوتر در جغرافیا، مبانی علم جغرافیا، زمین شناسی برای جغرافیا، مبانی اقلیم شناسی، آب و هوای کره زمین، مبانی ژئومورفولوژی: 1 ساختمانی، مبانی ژئومورفولوژی:1 دینامیک.

دروس اصلی مشترک بین گرایشهای جغرافیای طبیعی:

جغرافیای قاره ها، جغرافیای کواترنر، زمین شناسی ایران، مسایل جغرافیایی مناطق خشک ایران، حفاظت خاک، جنگل ومرتع

و مسایل آن در ایران، جغرافیای ناحیه ای ایران، متون جغرافیای طبیعی به زبان خارجی، جغرافیای انسانی ایران(1): (جمعیت

- اقتصادی)، جغرافیای انسانی ایران (2): ( شهری - روستایی)، نقشه برداری تکمیلی، مبانی محیط زیست، ژئومورفولوژی

اقلیمی، کاربرد جغرافیای طبیعی در برنامه ریزی شهری و منطقه ای، ( با تاکید بر ایران(

شاخه کارتوگرافی:

کارتوگرافی هنر، علم و فن تهیه انواع نقشه برای استفاده در ساختار اقتصادی، فرهنگی، دفاع ملی، روابط بین الملل، تعلیم و

تربیت، جهانگردی و موارد متنوع دیگر است. یعنی یک جغرافیدان به یاری نقشه اطلاعات دقیقی درباره موقعیت ها و پراکندگی ها به دست می آورد.

حال با توجه به این که ما صدها نوع نقشه داریم، مشخص است که تهیه یک نقشه نیاز به مهارتی خاص دارد که این مهارت را دانشجوی رشته کارتوگرافی به دست می آورد.

دروس پایه و اصلی:

ریاضیات، سنجش از راه دور، ژئومورفولوژی ایران، جغرافیای آبهای ایران، منابع و مآخذ جغرافیای ایران، متون جغرافیایی به زبان خارجی، جغرافیای خاکها، جغرافیای نظامی ایران، مبانی جغرافیای سیاسی، فلسفه ی جغرافیا، زمین در فضا، زمین شناسی برای جغرافیا، مبانی آب و هواشناسی، جغرافیای آبها، ژئومورفولوژی عمومی، جغرافیای زیستی، کاربرد آمار در جغرافیا، جغرافیای اقتصاد عمومی، جغرافیای جمعیت، جغرافیای روستایی( عمومی و ایران)، جغرافیای شهری( عمومی و ایران).

دروس تخصصی:

آمار و احتمالات، کامپیوتر، فیزیک نور، کلیات جغرافیای جهان، تئوری خطاها، فتوگرامتری، تفسیر عکس، هیدروگرافی، نقشه برداری، کارتوگرافی ریاضی، کارتوگرافی موضوعی، عکاسی و فن چاپ، گرافیک، اردو نقشه برداری هیدروگرافی، پروژه کارتوگرافی، کارتوگرافی کامپیوتری، جغرافیای خلیج فارس، ژئودزی عمومی، نجوم ژئودزی، کارتوگرافی.

شاخه جغرافیای انسانی:

جغرافیای انسانی به عنوان یکی از شاخه های مهم علوم جغرافیا در دو گرایش جغرافیای شهری و روستائی در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی کشورمان ارائه می شود.

گرایش جغرافیای شهری

جغرافیای شهری به مطالعه مسائل مهمی از جمله گسترش شهرها، مسائل اقتصادی و جمعیتی شهرها و همچنین بحث روز جغرافیای شهری یعنی توریسم می پردازد.

بررسی نحوه اشغال فضا، نوع تمرکز و پراکندگی مشاغل نیز در یک شهر و همچنین چگونگی جابجایی از محل کار به سکونت، ارتباط شغل و مسکن و تاثیرات متقابل و چند جانبه ای که میان این متغییرها برقرار است، در جغرافیای اجتماعی شهرها بررسی می شود.

دروس تخصصی گرایش جغرافیای شهری:

اقتصاد شهری، شهرها و شهرکهای جدید، روابط متقابل شهر و روستا با تاکید بر ایران، اصول و روشهای برنامه ریزی شهری، برنامه ریزی شهری در ایران، کارگاه برنامه ریزی شهری و منطقه ای(روش تهیه تفسیر طرح های شهری و منطقه ای)، پایان نامه.

گرایش جغرافیای روستایی:

این گرایش به بررسی رابطه شهر و روستا، برنامه ریزی و توسعه روستایی، نوسازی و آینده روستاها، روستاهای آینده، علل و عوامل مهاجرت روستانشینان، بهداشت و اوقات فراغت روستائیان، حفظ محیط زیست، نحوه حمل و نقل، کیفیت زندگی و وضعیت اقتصادی روستاها می پردازد.

دروس تخصصی گرایش جغرافیای روستایی:

اصول و روشهای برنامه ریزی روستائی، اقتصاد روستائی، روابط متقابل شهر و روستا با تاکید بر ایران، برنامه ریزی روستائی در ایران، کارگاه برنامه ریزی روستائی روش تهیه و تفسیر طرحهای روستائی)، پایان نامه.

گرایش جغرافیا و برنامه ریزی شهری:

گرایش جغرافیا و برنامه ریزی شهری تلاش می کند تا با توجه به عوامل انسانی و طبیعی موجود در هر شهر، برای مسائل جمعیتی، اقتصادی، زیست محیطی آن برنامه ای بیندیشد تا مطابق این برنامه مهندسین معمار، عمران، سازه و تاسیسات، بخش های مختلف شهر را طراحی کرده و یا مشکلات شهر را حل نمایند.

دروس اصلی مشترک بین گرایشهای جغرافیای انسانی:

جغرافیای جمعیت ایران، جغرافیای روستائی ایران، جغرافیای شهری ایران، جغرافیای اقتصادی ایران:1 کشاورزی، جغرافیای اقتصادی ایران:2 صنعت، حمل و نقل انرژی، اصول علم اقتصاد، نظریه های اقتصادی و اقتصاد توسعه، متون جغرافیای انسانی به زبان خارجی، نقشه ها و نمودارهای موضوعی در جغرافیای انسانی، ویژگیهای جغرافیای انسانی مناطق خشک ایران، جغرافیا و صنعت توریسم، ویژگیهای جغرافیایی کشورها توسعه یافته، ویژگیهای جغرافیایی کشورهای اسلامی، ویژگیهای جغرافیایی آسیای میانه، کاربرد جغرافیای طبیعی در برنامه ریزی شهری و روستایی، جغرافیای تاریخی( با تاکید بر ایران)

منبع:http://forum.parsigold.com


          





نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : شاخه های جغرافیا - در ایران،
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 1 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : محمد حسین احسانی

ادب و درمان بی ادبی

ادب، یک ارزش اخلاقی و اجتماعی است، هم برای فرزندان و هم برای اولیا و مربیان آنان ارزش آفرین است. ادب در هر کس و هر کجا باشد، هاله ای از محبت و مجذوبیت را بر گرد خود پدید می آورد و انسان با ادب را عزیز و دوست داشتنی می کند. آراستگی هر چیزی به چیزی است و شرافت نسب و اعتبار خانوادگی نیز به ادب است. امام علی(ع) فرمود: "با بی ادبی، هیچ شرافتی نیست".[1] "کسی که بی اصل و تبار و نسب و حسب باشد، اگر ادب داشته باشد، شرافت می یابد. ادب، حتی نسب و تبار نامناسب را هم می پوشاند".[2]

وقتی سخن از "ادب" به میان می آید،  بقیه در ادامه مطلب

ادامه مطلب


نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : ادب و درمان بی ادبی،
لینک های مرتبط :
جمعه 27 فروردین 1395 :: نویسنده : محمد حسین احسانی




نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : توسعه پایدار،
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 19 اسفند 1394 :: نویسنده : محمد حسین احسانی

اهمیت آب در ژئوپلیتیک خاورمیانه

یک اندیشکده انگلیسی با اشاره به اهمیت آب در ژئوپلیتیک خاورمیانه هشدار داد که رودخانه‌ها و آب‌های مشترک در خاورمیانه می‌تواند منجر به درگیری‌ها و جنگ‌های منطقه‌ای شود.

به گزارش اشراف، اندیشکده چتم هاوس در مقاله‌ای به قلم مارک زیتون نوشت: سه روز پس از سرنگونی رئیس‌جمهور مصر، «حسنی مبارک»، نخست‌وزیر اتیوپی، از ساخت یک سد روی شاخه اصلی رود نیل خبر داد. به‌رغم اینکه بیش از سه‌چهارم جریان آب رود نیل به صورت باران در ارتفاعات اتیوپی می‌ریزد، «سد بزرگ رنسانس اتیوپی» اولین سدی است که اتیوپی روی این رودخانه ساخته است. این اقدام چالشی مستقیم برای «سلطه آبی» کشور پائین‌دست مصر است. به مدد توافقات استعماری و پسااستعماری استفاده انحصاری از این رود اساساً در اختیار مصر و سودان بوده است.

بقیه در ادامه مطلب  

ادامه مطلب


نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : نزاع بر سر آب،
لینک های مرتبط :

مهم ترین عوامل کمبود آب در ایران کنونی چیست؟

اولین مرحله برای شناخت این پدیده شوم، بررسی مهم ترین عوامل آن است:

1- جغرافیای خشک و وابسته به بارش: " زیست‌بوم خاورمیانه که ما در آن قرار داریم، یکی از ریشه‌های اصلی خشکسالی است اما در اینجا با یک مشکل خاص یعنی وابستگی ایران به بارشی که دائماً از آن کاسته می‌شود، مواجه هستیم از طرف دیگر، 85% از وسعت کشور در منطقه فراخشک، خشک و نیمه‌خشک قرار دارد. به بیان دیگر ایران شامل یک فلات مرکزی خشک است که از نظر تغذیه آبی، کاملاً وابسته به دو رشته‌کوه البزر و زاگرس است (دو استثنا در این مورد، جلگه مازندران و خوزستان است). رودخانه‌ها عموماً از این دو رشته‌کوه سرچشمه می‌گیرند و ذخایر آبی نیز در فصول گرم، همان برف و یخی است که در ارتفاعات این دو رشته کوه، از زمستان سال گذشته باقی مانده است.

حالا تصور کنید نه تنها میزان بارش در ایران یک‌سوم میانگین جهانی است( میانگین بارش سالانه ی جهان 800 میلی متر و میانگین بارش سالانه ایران 240 میلی متر)، بلکه در سال‌های اخیر دائماً از کاهش میزان بارش خبرهایی به گوش می‌رسد و

بقیه در ادامه مطلب



ادامه مطلب


نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : علل کمبود آب در ایران و نتایج آن،
لینک های مرتبط :

                                          

باسمه تعالی

ضرورت تحوّل آموزش جغرافیا در ایران و راهکارهای آن

تهیّه و تنظیم : محمّد حسین احسانی دبیر جغرافیای شهرستان سمنان آذر ماه 1394

مقدمه :

جغرافیا به مطالعه کُنش های متقابل انسان- محیط در بستر مکان می پردازد. امروزه آموزش جغرافیا به عنوان یک موضوع اصلی و محوری در برنامه های درسی دوره های تحصیلی مدارس گنجانده و مورد تأکید قرار گرفته است و جغرافیا به عنوان وسیله ای نیرومند هم برای ترفیع و ترویج آموزش های فردی و هم آموزش های بین المللی، محیطی و توسعه مطرح می باشد.

موضوعات و مشکلات عمده ای که در دنیای امروز با آن مواجه هستیم، بُعد جغرافیایی قوی دارد. آموزش جغرافیا در درک و فهم مسائل و مشکلات محیطی و ارائه راه حل ها و برنامه ریزی های مرتبط با توسعه، نقش به سزایی دارد. آموزش جغرافیا می تواند دانش آموزان را به درک فرایند ها و ساختارهای مربوط به توسعه قادر سازد. درک محیط پیرامون، آگاهی از شیوه های متفاوت زندگی، شناخت نظام های اصلی اجتماعی- اقتصادی و موقعیت های مکانی و مکان ها به عنوان بستر این نظام ها، تأثیر شرایط فرهنگی و نظام های اقتصادی- اجتماعی، دستیابی به طیف وسیعی از مهارت های جغرافیایی و به کارگیری آنها در زندگی خصوصی، حرفه ای و عمومی و سرانجام علاقمندی و احساس مسئولیت نسبت به محیط و بوم انسانی در مقیاس های مختلف از طریق آموزش جغرافیا حاصل می گردد.    

براین مبنا ملاحظه می گردد که برنامه درسی جغرافیا و شیوه آموزش آن در کشور ما نیاز به تحوّل بنیادین دارد. آنچه این تحوّل اساسی را ضروری نموده کمبودها و مشکلاتی است که در آموزش فعلی این درس وجود دارد. هدف اساسی در آموزش نوین جغرافیا تربیت شهروندانی است که در آینده علاوه بر رفع مشکلات زندگی خود، بتوانند به نحو شایسته ای جانشینی نسل کنونی را عهده دار شوند. بر این مبنا، برنامه ریزان درسی بایستی با تغییر رویکرد از روش های تحقیق و یادگیری سنتی جغرافیا به موضوعات روز و مشکلات محیط پیرامون، گامی جدید در آموزش جغرافیا بردارند.    

مشکلات و نقایص برنامه درسی جغرافیا در مدارس:

1- آموزش جغرافیا در ایران بر اساس یک برنامه درسی اصولی و استاندارد طراحی نشده است.                

2- برنامه درسی جغرافیا فاقد انگیزش است که پیش شرط اصلی تحقیق و کاوشگری و ارائه راه حل و یادگیری است.                                                                

3- برنامه درسی جغرافیا متکی بر حیطه دانش بوده و به خاطر سپردن حجم زیاد اطلاعات برای دانش آموزان فشار روانی و سرخوردگی ایجاد می کند.                      

4 - در برنامه درسی جغرافیا پرورش انواع مهارت ها، شامل مهارت های اجتماعی، تفکر، تصمیم گیری، حل مسأله، تفسیر داده ها، ترسیم نقشه و نمودار ها و کاربرد آنها به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است.                  

5- در برنامه درسی جغرافیا، همه چیز بر محور کتاب قراردارد و فیلم و اسلاید و استفاده از وسایل کمک آموزشی، بازدید علمی و ... بسیار کم رنگ می باشد.                      

 6- برنامه درسی جغرافیا، دانش آموزان را به کاوشگری و تحقیق هدایت نمی کند و شیوه ارائه مطالب و محتوای کتاب ها ، تشویق کننده نیست.                          

7- برخی ازعکس ها و نقشه ها در کتاب ها از کیفیت خوبی برخوردار نبوده و گاه به دلیل نادرست بودن، مشکل آفرین است.

8- حجم کتاب های جغرافیا متناسب با ساعات درسی نیست.                                                      

9- روش ارزشیابی درس ها، دچار خلل و نابسامانی است و عمدتاً حیطه دانش و اطلاعات مد نظر می باشد.

10- نقشه خوانی، کاربرد نقشه و سایر مهارت های مربوط به آن نادیده انگاشته شده و توجه تنها معطوف به حفظ مطالب می باشد.                                            

11- در آموزش جغرافیا، فعالیت هایی که در پایان هر درس باید برای دانش آموزان در نظر گرفته شود ، بسیار نامطلوب و کلّی است.                                           

12- در برنامه درسی جغرافیا نقش معلّم، فقط انتقال اطلاعات است و برای افزودن سواد اجتماعی و جغرافیایی تلاش نمی شود و معلم در این برنامه های درسی قدرت هیچ گونه تغییر و تحوّل، نوآوری و انتخاب و انعطاف را ندارد.

13- با توجه به نقایص فعلی در آموزش جغرافیا، برخی از مسؤلین مدارس و ارگان ها، استنباط صحیحی از درس جغرافیا و همکاری جهت تهیّه وسایل کمک آموزشی، بازدید علمی و... ندارند.

بقیه در ادامه مطلب



ادامه مطلب


نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : ضرورت تحول آموزش جغرافیا در ایران،
لینک های مرتبط :




نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : انگیزه - تحصیل دانش آموزان،
لینک های مرتبط :

 40 نکته در باره  افزایش انگیزه دانش آموزان  در تحصیل

 انگیزه، حالات درونی فرد است كه موجب تداوم رفتارش تا رسیدن به هدف می‌شود. انگیزه ارتباط مستقیم و مثبت با پیشرفت تحصیلی دارد.

به همین علت علاوه بر آنكه انگیزه وسیله‌ای برای پیشرفت تحصیلی در نظر گرفته می‌‌شود، گاهی از آن به عنوان هدف نیز نام برده می‌شود، زیرا با افزایش انگیزه، پیشرفت تحصیلی نیز پدید می‌آید.

از آنجا كه هوش و استعداد تحصیلی به‌عنوان دو عامل اساسی در پیشرفت تحصیلی، كمتر تحت تأثیر معلم یا مربی واقع می‌شود، سعی بر آن است كه با افزایش انگیزه دانش‌آموزان حداكثر بهره‌وری از هوش صورت گیرد. زیرا در حالت مساوی برابری هوش و استعداد تحصیلی افراد، مشاهده شده است كه پیشرفت تحصیلی افراد با انگیزه چشمگیرتر بوده است. با وجود آنكه معلمان در تغییر هوش و استعداد تحصیلی نقش چندانی ندارند، ولی می‌توانند در بالا بردن انگیزه دانش‌‌آموزان مفید واقع شوند.

انگیزه به دو نوع درونی و بیرونی قابل تقسیم است. از انگیزه بیرونی می‌توان به تقویت‌كننده‌هایی چون پول، تائید، محبت، احترام، نمره و از تقویت‌كننده‌های درونی می‌توان به رضایت خاطر و احساس خوب از یادگیری اشاره كرد.

آنچه كه بیشتر موجب رفتار خود‌جوش می‌شود، انگیزه درونی است. هدف عمده فعالیت‌های پرورشی معلم یا مربی این است كه دانش‌آموز به تدریج از انگیزه‌های بیرونی به سمت انگیزه‌های درونی هدایت شود.

تفاوت اساسی افراد دارای انگیزه درونی با افراد دارای انگیزه بیرونی این است كه افراد با انگیزه درونی احساس كفایت بیشتری در خود دارند و كمتر به دیگران اجازه می‌دهند كه محرك رفتارشان شوند. این گروه از دانش‌آموزان، خود تعیین كننده رفتارها هستند و به خاطر كفایتی كه در خود احساس می‌كنند، باور دارند كه می‌توانند با رفتارشان بر محیط خود تأثیر بگذارند.

این گروه از دانش آموزان با انگیزه درون‌گرا، تصورشان این است كه موفقیت و عدم موفقیت در تحصیل به خاطر نحوه رفتار صحیح یا غلط خودشان است.

اما برخلاف آنها، دانش‌آموزان باانگیزه برون‌گرا، احساس بی‌كفایتی یا كفایت كمم داشته و همواره تصور می‌كنند كه موفقیت آنها تحت تأثیر عوامل محیطی نظیر:

 

درس معلم و سوالات سخت است. این گروه از دانش‌آموزان حتی اگر درس بخوانند، باز هم موفقیت چندانی نخواهند داشت. چرا كه اندك تلاش آنها به خاطر همان انگیزه‌های بیرونی، همچون فرار از تنبیه یا كسب خواست معلم است. اینان در صورت كسب موفقیت اندك هم آن را به شانس و تصادف نسبت می‌دهند و نه به تلاش و استعداد خود.

این دانش‌آموزان حتی اگر نیم‌نگاهی به موفقیت داشته باشند، آنقدر آن را صعب‌الوصول می‌دانند كه دست به عمل نمی‌زنند، در نتیجه هرگز طعم موفقیت را نخواهند چشید.

در حقیقت گام اول در برخورد با این افراد چشاندن طعم موفقیت به آنها و درهم شكستن تصور منفی آنها در مورد دستیابی به موفقیت است. در این صورت است كه «موفقیت»، «موفقیت» می‌آورد.

از آنجایی كه انسان آمادگی دارد تا فعالیت‌ها و تصوراتش را تعمیم دهد، موفقیت در یك درس منجر به موفقیت در دروس دیگر می‌شود و این موضوع در مورد دروس اصلی هر رشته مهم‌تر است.

درواقع، ضعف درسی در این دروس منجر به بی‌علاقگی به تحصیل و گاهی حتی ترك تحصیل می‌شود و البته عكس آن هم صادق است. به همین علت به معلمان دروس اصلی هر رشته توصیه می‌شود، شرایط آموزشی و امتحانی را مطلوب نمایند و با ارزشیابی‌های مناسب فضای كلاس را لذت‌بخش كنند.

به طوركلی به‌منظور افزایش انگیزه دانش‌آموزان و سوق دادن آنها به سمت درونی شدن انگیزه‌ها راهكارهای زیر توصیه می‌شود:

1 - سعی كنیم نخستین تجربه‌های دانش‌آموزان  جالب باشد، احساس موفقیت اولیه اعتماد به نفس آنها را افزایش می‌دهد. این موضوع در مسابقات ورزشی نیز مشهود است.

2 - برای موفقیت دانش‌آموزان پاداش در نظر بگیریم. منتظر نباشیم تا افت تحصیلی اتفاق افتد و سپس موفقیت را تحسین كنیم.

3 - با احترام گذاشتن به تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان، هرگز آنها را با یكدیگر مقایسه نكنیم.

4 - دانش‌آموزان را در كلاس كمتر درگیر مسائل عاطفی منفی نمائیم و نسبت به حساسیت‌های عاطفی آنان آشنا و در كاهش آن كوشا باشیم. سخت‌گیری و انضباط شدید، تبعیض، بیان قضاوت‌های منفی و خبرهای ناخوشایند از جمله عواملی است كه موجب درگیری ذهنی و كاهش علاقه به یادگیری می‌شود.

5 - بلافاصله پس از آزمون یا پرسش كلاسی، دانش‌آموزان را از نتیجه كار آگاه كنید.

6 - برای اینكه دانش‌آموز بداند، در طول تدریس به‌دنبال آموختن به چیزی باشد، بیان اهداف آموزشی مورد انتظار از او را در ابتدای درس فراموش نكنیم.

7 - چگونگی یادگیری و نحوه انجام كار برای دانش‌آموز مشخص شود.

8 - به‌منظور افزایش حس كفایت در دانش‌آموز از او بخواهیم مطالب یاد گرفته شده را به دوستان یا كلاس آموزش دهد.

9 - در مورد مشكلات درسی دانش‌آموز و ریشه‌یابی آن، با او تبادل نظر و گفت‌وگو كنیم.

10 - تشویق كلامی در كلاس، به صورت انفرادی بسیار حائز اهمیت است.

11- مطالب درسی را به ترتیب از ساده به دشوار مطرح كنیم.

12 - از بروز رقابت ناسالم در بین دانش‌آموزان پیشگیری شود.

13 - در فرآیند آموزش متكلم وحده نباشیم و یادگیرندگان را در یادگیری مشاركت دهیم.

14 - علاقه به دانش‌آموزان و تعلق خاطر و اهمیت دادن به یكایك آنها، سطح انگیزه‌ها را افزایش می‌دهد.

15 - آموزش را با «تهدید» پیش نبریم.

16 - برای دانش‌آموزان با انگیزه، خوراك علمی كافی داشته باشیم.

17 - با محول كردن مسئولیت به دانش‌آموزان كم توجه، آنان را به رفتارهای مثبت هدایت و علل كم‌توجهی در آنها را بررسی كنید.

18 - شیوه‌های تدریس را از سنتی به شیوه‌های روز تغییر داده و با استفاده از تكنولوژی آموزشی، حواس پنجگانه دانش‌آموزان را به كار گیریم.

19 - میان درس كلاس و مسائل زندگی كه به وسیله همان درس قابل حل است، ارتباط برقرار كنیم.

20 - تدریس را با طرح مطالب و پرسش‌های جالب توجه آغاز كرده و با تحریك حس كنجكاوی، دانش‌آموزان را برانگیخته‌تر سازیم.

21 - به وضعیت جسمانی دانش‌آموزان توجه كرده و علل جسمی بی‌توجهی و كاهش انگیزه آنان را بیابیم.

22 - محیط كلاس را با طراحی زیبا و مناسب، جذاب سازیم تا مانع بروز كسالت روحی شویم.

23 - با فرهنگ و تاریخچه زندگی افراد مدرسه یا محله‌ای كه در آن تدریس می‌كنیم، آشنا شده و در طول تدریس از مثال‌های آشنا استفاده كنیم.

24 - به منظور اطلاع از نتیجه فعالیت درسی دانش‌آموزان و ارائه بازخورد به موقع و مناسب، تكالیف آنان را بلافاصله در جلسه بعدی ملاحظه و با رفع اشكالات، جنبه‌های مثبت را تشویق كنید.

25 - در گرفتن آزمون و امتحان به قول خود عمل كنیم.

26 - زمان یادگیری باید در حد توان دانش‌آموز باشد. برای تجدید قوا و انگیزه در میان كلاس از وقت تفریح و استراحت غافل نشویم.

27 - دانش‌آموز را از میزان پیشرفت خود آگاه سازیم تا بداند برای رسیدن به هدف چه گام‌های دیگری بردارد.

28 - به لحاظ اخلاقی و ایجاد انگیزه، همیشه خوش‌اخلاق و خوش‌رو باشیم.

29 - به منظور افزایش حس كفایت و مشاركت در ارائه دروس از نظرات دانش‌آموزان استفاده كنیم.

30 - مطمئن باشیم كه توجه دانش‌آموزان برای شروع تدریس آماده است.

31 - تمام مطالب دشوار را یكجا و در یك جلسه آموزش ندهیم.

32 - به خاطر داشته باشیم، توجه افراطی به دانش‌آموزان (قوی یا ضعیف) موجب متشنج شدن فضای كلاس می‌شود.

33 - دانش‌آموزان را به گروه‌های «خوب»، «بد» و «ضعیف» تقسیم‌بندی نكنیم.

34 - از ورود به موضوعات حاشیه‌ای كه منجر به انحراف توجه كلاس می‌شود، بپرهیزیم.

35 - با ایجاد جلسات بحث و تحلیل به دانش آموزان فرصت تفكر و اظهار نظر بدهیم.

36 - هرگز دانش‌آموزان را مجبور به انجام فعالیت‌های تحقیركننده نظیر «جریمه» نكنیم.

37 - به افراد درون‌گرا، كمرو، مضطرب كه تمایلی به ابراز وجود ندارند، توجه كرده و با تقویت رفتارهای مثبت، آنها را به مشاركت در بحث‌های كلاسی و كارهای گروهی تشویق كنیم.

 38 - در روش‌های تدریس، كنفرانس و سمینار را مد نظر قرار دهیم.

39 - تأكید بر نمره، اضطراب دانش‌آموزان را افزایش می‌دهد و مانع از توجه كامل به موضوع درس می‌شود. این دانش‌آموزان با وجود تلاش زیاد از نمرات پایینی برخوردارند و به تدریج رابطه میان تلاش و نتیجه را نادیده می گیرند كه در نهایت منجر به از دست رفتن انگیزه خواهد شد.

40 - گاهی از تجربه‌های دوران تحصیل و شكست‌ها و موفقیت‌های خود برای دانش‌آموزان صحبت كنید.

منبع : http://www.beytoote.com

 تهیه و تنظیم : محمد حسین احسانی دبیر جغرافیای شهرستان سمنان





نوع مطلب : مقالات جغرافیایی، 
برچسب ها : راهکارهای افزایش انگیزه تحصیلی دانش آموزان،
لینک های مرتبط :


( کل صفحات : 5 )    1   2   3   4   5   
پیوندهای روزانه
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
")}style="display:none">

ابزار وبلاگ

تماس با ما





Powered by WebGozar

جغرافیای محمد حسین احسانی